Ptaki produkują parę wodną i dwutlenek węgla w procesie oddychania oraz amoniak i inne szkodliwe substancje wraz z odchodami. Zwierzęta są również źródłem ciepła. Wszystkie te czynników nadmiarze wpływają na pogorszenie klimatu i w związku z tym należy je usunąć z budynku.

Na podstawie ilości szkodliwych gazów i wilgoci, które produkują zwierzęta, została określona wentylacja minimalna, która w przypadku ptaków wynosi około 0,8 m3 /kg/h (w przypadku młodych ptaków, ze względu na zwiększony metabolizm 1,2 m3/kg/h). Oznacza to, że aby zapewnić ptakom optymalne warunki klimatyczne musimy na każdy kilogram masy ich ciała wymienić minimum 0,8 m3 powietrza w ciągu godziny. Na przykład 20 000 ptaków w wadze 1,2 kg potrzebuje 1,2 kg x 20 000 x 0,8 m3/kg/h = 19 200 m3 powietrza na godzinę.

Drugim ważnym parametrem jest wentylacja maksymalna. Określa wymianę powietrza podczas upałów i gwarantuje usuwanie nadmiaru ciepła z budynku na optymalnym poziomie. W przypadku ptaków w polskim klimacie wynosi ona około 5 m3/kg/h. Wentylacja maksymalna jest parametrem, którym należy się posłużyć do wyliczenia ilości wentylatorów w budynku. Na przykład 20 000 ptaków w wadze maksymalnej 2,5 kg potrzebuje 2,5 kg x 20 000 x 5 m3/kg/h = 250 000 m3 powietrza na godzinę, co oznacza, że taka powinna być łączna wydajność wszystkich wentylatorów. System wentylacji w budynku inwentarskim ma jeszcze jedno bardzo ważne zadanie – obniżenie temperatury odczuwalnej przez zwierzęta w okresie wysokich temperatur. Temperatura odczuwalna ma ścisły związek z prędkością powietrza.

Najlepszym rozwiązaniem pozwalającym uzyskać optymalny ruch powietrza w budynku w czasie wysokich temperatur jest wentylacja tunelowa. System ten polega na umieszczeniu sekcji dużych wentylatorów, najczęściej o średnicy 140 cm, w ścianie szczytowej (końcowej) budynku oraz dużych wlotów powietrza w części przedniej budynku – im bliżej przedniej ściany tym lepiej. W przypadku wyliczeń dla tego typu wentylacji nie opieramy się na ilości i masie ciała ptaków ale na wymiarach budynku. Celem jest osiągnięcie pożądanej prędkości powietrza, która wynosi w zależności od budynku od 1,3 m/s przy budynkach krótkich (do 80 m) do nawet 2,5 m/s przy budynkach długich (około 140m). Należy pamiętać, że w tym systemie powietrze musi opuścić budynek w ciągu minuty.

W okresie podwyższonych temperatur dodatkowo pomocne są systemy schładzania, działające na zasadzie ewaporacji, czyli parowania, w trakcie której woda, zmieniając stan skupienia na gazowy, obniża temperaturę powietrza. Wyróżniamy dwa podstawowe systemy schładzania opartego na zasadzie ewaporacji – zraszanie i pad cooling.

  • Zraszanie

W systemie zraszania pompa tłoczy wodę pod ciśnieniem. Woda poprzez dysze o bardzo małej średnicy dostaje się do budynku w formie bardzo małej kropli, która odparowuje obniżając temperaturę. Dostępne na rynku systemy charakteryzują się bardzo wysoką skutecznością, obniżając temperaturę w budynku nawet o 5°C. Wadą tego systemu jest wzrost wilgotności względnej. By go używać musimy być pewni, że wentylacja jest wystarczająco wydajna. Musi usunąć nadmiar wilgoci oraz sterować systemem na podstawie wilgotności względnej w hali – system powinien się wyłączać po osiągnięciu wilgotności rzędu 75-80%.

  • Pad cooling

Drugim, od niedawna stosowanym systemem, jest pad cooling. Jest to system składający się ze specjalnych paneli nasączanych wodą. Panele, które najczęściej wykonane są z celulozy lub tworzywa sztucznego, zraszane są wodą. Przechodzące przez nie, wlatujące do budynku powietrze, na skutek procesu ewaporacji, zostaje schłodzone. Ten system jest szczególnie polecany do budynków o znacznej długości. Zaletami stosowania tego rozwiązania są utrzymanie optymalnego komfortu w okresach wysokich temperatur a co za tym idzie minimalizacja strat spowodowanych upadkami oraz poprawa parametrów produkcyjnych i zdrowotności ptaków.

Na rynku dostępnych jest wiele rozwiązań które pomagają hodowcom sprostać wyzwaniom stawianym przez branżę drobiarską. Kluczem do sukcesu jest odpowiedni dobór systemu wentylacji i chłodzenia do posiadanego budynku oraz optymalne zaprogramowanie sprzętu za pomocą nowoczesnego komputera klimatycznego. Żaden system i komputer nie zastąpi jednak roli obserwacji i kierowania się zachowaniem się ptaków. Wszystkie parametry, którymi można opisać sterowanie mikroklimatem, mają charakter orientacyjny i wymagają doprecyzowania w każdym indywidualnym przypadku. Sprzęt pomiarowy również ma tolerancję błędu a odczyty mogą się różnić od stanu faktycznego. W związku z tym musimy się kierować jedną podstawową zasadą – ptaki nigdy nie kłamią.

Poprzedni artykuł

Rolnik i jego pole

Następny artykuł

Waga Ziemi

Autor

Maciej Grzybek

Maciej Grzybek

Ekspert ds. drobiu

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.